สิทธิบัตรคืออะไร?
คำตอบ สิทธิบัตรคือ หนังสือสำคัญที่รัฐออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์ (Invention) หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Product Design) ที่มีความใหม่ โดยจะได้รับสิทธิพิเศษ ที่ให้ผู้ประดิษฐ์คิดค้นมีสิทธิที่จะผลิตสินค้า จำหน่ายสินค้าแต่เพียงผู้เดียว ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง
แล้วถ้าเรามี สิ่งประดิษฐ์/สูตร/กรรมวิธี/การออกแบบที่คิดค้นขึ้นมา เราควรจดสิทธิบัตรไหม?
คำตอบ ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยประกอบกัน สิทธิบัตรคุ้มครองเฉพาะสิ่งที่จดทะเบียนไว้และมีอายุความคุ้มครองจำกัด ก่อนตัดสินใจยื่นคำขอจึงควรพิจารณา เช่น สิ่งประดิษฐ์นั้นเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ มีงานที่เคยเปิดเผยไว้ก่อนแล้ว (Prior Art) ใกล้เคียงหรือไม่ วัตถุประสงค์ทางธุรกิจ ประวัติการเปิดเผยสิ่งประดิษฐ์ต่อสาธารณะ ค่าใช้จ่ายในการยื่นและรักษาสิทธิ และทางเลือกอื่นในการคุ้มครอง เช่น การเก็บเป็นความลับทางการค้า
แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งประดิษฐ์/การออกแบบเราจดสิทธิบัตรได้หรือเปล่า?
คำตอบ การที่จะจดสิทธิบัตรการประดิษฐ์ได้นั้นจะต้องประกอบไปด้วย 3 เงื่อนไขดังนี้
- ความใหม่ (Novelty) คือ ต้องเป็นการประดิษฐ์ที่ยังไม่เคยมีการเปิดเผยสาระสำคัญต่อสาธารณะมาก่อนไม่ว่าในหรือนอกประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการเปิดเผยด้วยเอกสาร การจำหน่าย หรือการใช้งาน
- ขั้นการประดิษฐ์สูงขึ้น (Inventive Step) คือ มีลักษณะที่เป็นการแก้ไขปัญหาทางเทคนิค ไม่ใช่สิ่งที่ทำได้โดยง่ายต่อผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในระดับสามัญสำหรับงานประเภทนั้น
- การประยุกต์ใช้ในทางอุตสาหกรรม (Industrial Applicability) คือ ต้องสามารถนำไปผลิตหรือใช้งานได้จริงในทางอุตสาหกรรม เกษตรกรรม หรือพาณิชยกรรม
หมายเหตุ สำหรับอนุสิทธิบัตรขอเพียงความใหม่และการประยุกต์ใช้ในทางอุตสาหกรรมเท่านั้น ไม่ต้องมีขั้นการประดิษฐ์สูงขึ้น
