สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Design Patent) คุ้มครองรูปร่าง รูปทรง หรือลวดลายภายนอกของผลิตภัณฑ์ที่มองเห็นได้ ไม่ใช่กลไกการทำงานภายใน เหมาะกับสินค้าที่รูปลักษณ์เป็นจุดขายสำคัญ เช่น บรรจุภัณฑ์ เฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หรือของใช้ในบ้าน หลายคนสนใจแต่ยังไม่รู้ว่าต้องเตรียมอะไรบ้างและใช้เวลานานแค่ไหน บทความนี้สรุปให้ครบในที่เดียว
เงื่อนไขสำคัญที่สุด: ต้องยื่นก่อนเปิดเผยต่อสาธารณะ
ตามพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 แบบผลิตภัณฑ์ต้อง "มีความใหม่" ณ วันยื่นคำขอ หากเปิดตัวสินค้า โพสต์ภาพสินค้า หรือส่งตัวอย่างให้ลูกค้าก่อนยื่นคำขอ อาจถือว่าแบบผลิตภัณฑ์ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะแล้วและเสียสิทธิ์ในการจดได้ จึงควรยื่นคำขอให้เสร็จก่อนเปิดตัวสินค้าเสมอ
ขั้นตอนการจดสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์
- ตรวจสอบความใหม่เบื้องต้น ค้นข้อมูลแบบผลิตภัณฑ์ที่จดทะเบียนหรือเผยแพร่มาก่อนหน้า เพื่อประเมินโอกาสได้รับความคุ้มครอง
- จัดเตรียมเอกสารคำขอ พร้อมภาพหรือแบบแสดงรูปลักษณ์ผลิตภัณฑ์จากหลายมุมมองให้เห็นรูปทรงครบถ้วน
- ยื่นคำขอต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP)
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องของคำขอและเอกสารประกอบ (Formality Examination) หากไม่ครบถ้วนจะมีหนังสือแจ้งให้แก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด
- ประกาศโฆษณาคำขอ เปิดให้บุคคลภายนอกยื่นคัดค้านได้ภายใน 90 วันนับจากวันประกาศโฆษณา
- ตรวจสอบเนื้อหา (Substantive Examination) ว่าแบบผลิตภัณฑ์มีความใหม่จริงและไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี
- รับจดทะเบียนและออกหนังสือสำคัญสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์
ใช้เวลานานแค่ไหน
โดยเฉลี่ยกระบวนการทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 1-2 ปี เร็วกว่าสิทธิบัตรการประดิษฐ์ (เฉลี่ย 3-5 ปี) เพราะไม่ต้องผ่านการตรวจสอบขั้นการประดิษฐ์ (Inventive Step) แต่ยังคงต้องผ่านขั้นตอนประกาศโฆษณาและเปิดโอกาสให้คัดค้านเช่นเดียวกับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ระยะเวลาที่แจ้งเป็นค่าเฉลี่ยของกรมทรัพย์สินทางปัญญา แต่ละคำขออาจเร็วหรือช้ากว่านี้ได้ ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของแบบผลิตภัณฑ์ ปริมาณคำขอที่กรมฯ ต้องพิจารณา และว่ามีผู้คัดค้านในระหว่างประกาศโฆษณาหรือไม่
คุ้มครองนานแค่ไหน
สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์คุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ และไม่สามารถต่ออายุได้ ต่างจากเครื่องหมายการค้าที่ต่ออายุได้ไม่จำกัดจำนวนครั้งตราบใดที่ยังใช้เครื่องหมายนั้นอยู่
เอกสารที่ต้องเตรียม
บัตรประชาชนหรือหนังสือรับรองบริษัท (กรณีนิติบุคคล) ภาพหรือแบบแสดงรูปลักษณ์ผลิตภัณฑ์จากหลายมุมมอง เช่น ด้านหน้า ด้านหลัง ด้านข้าง ด้านบน และด้านล่าง ให้เห็นรูปทรงครบถ้วน คำบรรยายลักษณะแบบผลิตภัณฑ์โดยย่อ และหนังสือมอบอำนาจ (กรณีให้ตัวแทนสิทธิบัตรดำเนินการแทน)
ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
ค่าธรรมเนียมราชการตามที่กำหนดในพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง บวกค่าบริการตัวแทน แตกต่างกันตามจำนวนแบบผลิตภัณฑ์ต่อคำขอและความซับซ้อนของงาน ควรปรึกษาตัวแทนสิทธิบัตรเพื่อประเมินราคาที่แน่นอนตามลักษณะงานจริง
ทำไมควรใช้ตัวแทนสิทธิบัตร
ภาพหรือแบบที่ไม่ครบมุมมอง หรือคำบรรยายที่ไม่สอดคล้องกับภาพ อาจทำให้ขอบเขตความคุ้มครองแคบเกินความตั้งใจ หรือถูกเจ้าหน้าที่สั่งแก้ไขจนล่าช้า ตัวแทนสิทธิบัตรที่มีประสบการณ์จะช่วยตรวจสอบความใหม่เบื้องต้น จัดเตรียมภาพและเอกสารให้ครบถ้วนถูกต้อง และติดตามความคืบหน้ากับกรมฯ ให้ตลอดกระบวนการ รวมถึงดูแลช่วงประกาศโฆษณาหากมีผู้ยื่นคัดค้าน
Patent To You ให้บริการรับจดสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ สิทธิบัตรการประดิษฐ์ อนุสิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า และลิขสิทธิ์ครบวงจร โดยตัวแทนสิทธิบัตรและทนายความที่มีประสบการณ์กว่า 10 ปี ดูแลตั้งแต่ตรวจสอบความใหม่ จัดเตรียมภาพและเอกสาร ยื่นคำขอ จนถึงรับหนังสือสำคัญ ปรึกษาฟรีก่อนตัดสินใจ
โทร 082-995-4454, 085-351-7977 หรือแอดไลน์ทักมาสอบถามได้ทุกวัน 09:00-18:00 น.
